خبرگزاری حوزه | جواد تشکری، مدیر رادیو اربعین در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه راهپیمایی اربعین جلوهای از تمدنسازی مکتب اهل بیت(ع) و یکی از بزرگترین صحنههای تجلی ایمان، اخوت و همبستگی میان ملتهاست، بیان کرد: این اجتماع عظیم را نباید تنها در قالب یک مراسم مذهبی یا آیین عبادی تحلیل کرد، بلکه اربعین یک جریان تمدنی است که هر سال ابعاد فرهنگی، اجتماعی و معنوی آن گستردهتر میشود. حضور میلیونها زائر از کشورهای مختلف با زبانها، فرهنگها و حتی مذاهب گوناگون، تصویری کمنظیر از وحدت امت اسلامی را به نمایش میگذارد و همین ویژگی، ظرفیتهای فراوانی برای خلق آثار هنری، ادبی و رسانهای فراهم کرده است. هرچه این حرکت مردمی گستردهتر میشود، امکان روایتهای تازه و اثرگذار نیز افزایش مییابد و هنرمندان میتوانند از دل این واقعیت زنده، آثار ماندگاری خلق کنند.
وی افزود: در متن این راهپیمایی، هزاران روایت انسانی وجود دارد که هر کدام میتواند مبنای تولید یک اثر هنری باشد. از لحظه تصمیم یک زائر برای آغاز سفر تا اتفاقاتی که در طول مسیر برای وی رقم میخورد، همه این تجربهها قابلیت تبدیل شدن به فیلم، سریال، نمایش رادیویی، مستند و آثار داستانی را دارند. متأسفانه بسیاری از این روایتهای ارزشمند هنوز ثبت و مستندسازی نشدهاند و اگر برای حفظ آنها برنامهریزی نشود، بخشی از این میراث فرهنگی و معنوی از میان خواهد رفت. از این رو، ایجاد یک بانک جامع روایتهای اربعین که بتواند این سرمایه عظیم را گردآوری، دستهبندی و در اختیار پژوهشگران و هنرمندان قرار دهد، ضرورتی انکارناپذیر است.
تشکری ادامه داد: شایسته است در مسیر پیادهروی اربعین و همچنین در شهر کربلا، موکبهای تخصصی روایت راهاندازی شود تا خاطرات، تجربهها و قصههای زائران به صورت منظم ثبت و ضبط شود. این مراکز میتوانند محلی برای گفتوگو با زائران و استخراج سوژههای ناب باشند؛ سوژههایی که بعدها به فیلمنامه، نمایشنامه، مستند، مجموعههای تلویزیونی و آثار سینمایی تبدیل شوند. اگر رسانه ملی، مراکز تولید فیلم و دیگر نهادهای فرهنگی مأموریتی مشخص برای بهرهگیری از این ظرفیت تعریف کنند، بیتردید شاهد شکلگیری آثار فاخر و ماندگاری خواهیم بود. حتی تولید نمایشهای رادیویی، پادکستهای داستانی و مجموعههای کوتاه نمایشی نیز میتواند بخشی از این گنجینه ارزشمند را به مخاطبان منتقل کند.
مدیر رادیو اربعین با اشاره به مهمترین عناصر دراماتیک این حرکت عظیم گفت: اربعین پیش از آنکه یک سفر جغرافیایی باشد، سفری برای تحول انسان است. زائر در این مسیر تنها از نقطهای به نقطه دیگر حرکت نمیکند، بلکه در درون خود نیز دگرگون میشود. پذیرش سختیهای راه، دل کندن از تعلقات، تحمل مشقتها و حرکت عاشقانه به سوی حرم سیدالشهدا(ع)، همه بیانگر سیر تکامل روح انسان است. این ویژگی، یکی از مهمترین مؤلفههای دراماتیک اربعین به شمار میرود و میتواند محور اصلی بسیاری از آثار نمایشی قرار گیرد.
وی تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب و دیگر بزرگان همواره بر ظرفیت تمدنی اربعین تأکید داشتهاند و این حرکت را بستری برای شکلگیری امت اسلامی دانستهاند. آنچه امروز در اربعین مشاهده میشود، جلوهای از همین حقیقت است. انسانها با اختیار خود سختی مسیر را میپذیرند و عشق به امام حسین(ع) آنان را به این حرکت بزرگ فرا میخواند. این دگرگونی درونی، مهمترین نقطهای است که هنر باید به آن توجه کند، زیرا مخاطب بیش از هر چیز با تحول شخصیتها ارتباط برقرار میکند.
تشکری یکی دیگر از ظرفیتهای مهم اربعین را روابط انسانی میان زائران دانست و گفت: ارتباط میان مردم ایران، عراق و دیگر کشورها در این ایام، نمونهای کمنظیر از محبت، ایثار، احترام و همدلی است. بسیاری از این ارتباطها به دوستیهای ماندگار و تجربههای عمیق انسانی تبدیل میشود. هر یک از این روابط میتواند سوژه مستقلی برای خلق فیلم، سریال یا مستند باشد. اگر این ظرفیتها به درستی شناسایی و روایت شوند، میتوانند جریان تازهای در تولید آثار فرهنگی و هنری کشور ایجاد کنند.
وی با اشاره به رشد معنوی راهپیمایی اربعین در سالهای اخیر اظهار کرد: این حرکت امروز از مرحله شعار عبور کرده و به مرتبهای از معرفت، شعور و بصیرت رسیده است. زائران دیگر تنها برای حضور در یک اجتماع میلیونی راهی این سفر نمیشوند، بلکه هر سال با شناخت و معرفتی عمیقتر در این مسیر گام برمیدارند. بنابراین نباید اربعین را صرفاً از منظر جلوههای ظاهری آن تحلیل کرد، زیرا حقیقت این حرکت بسیار فراتر از آن چیزی است که در ظاهر دیده میشود.
مدیر رادیو اربعین افزود: بخشی از ظرفیتهای اربعین در میدان عمل قابل مشاهده است، اما بخش دیگری هنوز نیازمند کشف و بازآفرینی هنری است. اگر هنرمندان بتوانند این لایههای عمیق را استخراج کنند، آثاری تولید خواهد شد که نه تنها برای مخاطب ایرانی، بلکه برای ملتهای دیگر نیز جذاب و اثرگذار باشد. آیندهای را میتوان تصور کرد که روایتهای مرتبط با اربعین در سینماها، شبکههای تلویزیونی، سکوهای نمایش و رسانههای دیجیتال جهان عرضه شود و پیام این فرهنگ الهامبخش را به مخاطبان بینالمللی منتقل کند.
تشکری درباره تولید آثار داستانی نیز گفت: هم میتوان از روایتهای واقعی و مستند برای تولید آثار نمایشی بهره گرفت و هم با الهام از این فضا، داستانهایی تازه و خلاقانه خلق کرد. هر دو مسیر ارزشمند است و میتواند به تولید آثار ماندگار بینجامد. در این میان باید بیش از گذشته به جوانان میدان داده شود؛ زیرا آنان زبان نسل امروز را بهتر میشناسند و میتوانند روایتهایی متناسب با نیاز مخاطبان معاصر ارائه کنند. البته بهرهگیری از تجربه هنرمندان پیشکسوت نیز ضرورتی انکارناپذیر است و تلفیق تجربه و خلاقیت، بهترین نتیجه را به همراه خواهد داشت.
وی درباره گونههای مختلف نمایشی قابل تولید اظهار کرد: اربعین ظرفیت حضور در ژانرهای متنوعی مانند ملودرام، اجتماعی، تاریخی، حادثهای، معمایی و حتی آثار خانوادگی را دارد. تجربه برخی آثار نمایشی سالهای اخیر نیز نشان داده است که میتوان این رویداد عظیم را با مسائل روز جامعه پیوند زد و داستانهایی جذاب و اثرگذار خلق کرد. این مسیر باید با جدیت بیشتری ادامه پیدا کند تا شاهد تنوع بیشتری در تولیدات نمایشی مرتبط با اربعین باشیم.
مدیر رادیو اربعین پیشنهاد کرد: تشکیل یک گروه تخصصی در حوزه فیلم، سریال و مستند با محوریت اربعین میتواند بسیاری از ظرفیتهای مغفول را فعال کند. اگر چنین مجموعهای با برنامهریزی منسجم فعالیت کند، فرآیند تولید آثار نیز هدفمندتر خواهد شد. همچنین لازم است روندهای اداری تسهیل شود، بودجههای متناسب اختصاص یابد و از موانعی که انگیزه تولید آثار خلاقانه را کاهش میدهد، کاسته شود.
وی درباره دشواریهای تولید این آثار گفت: طبیعی است که هر اثر هنری با چالشهایی همراه باشد و آثار مرتبط با اربعین نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما این دشواریها نباید موجب توقف حرکت شود. اگر روایت، پژوهش، داستانپردازی و نگارش فیلمنامه به درستی انجام گیرد، بخش عمده مسیر طی شده است و دیگر مشکلات نیز همان مسائلی خواهد بود که در تولید هر اثر هنری دیگری وجود دارد. مهم آن است که فرآیند تبدیل یک روایت ارزشمند به فیلمنامهای تأثیرگذار به شکل صحیح آغاز شود.
تشکری درباره نقش این آثار در معرفی فرهنگ اسلامی و ایرانی اظهار کرد: آثار نمایشی مرتبط با اربعین میتوانند تصویری واقعی و الهامبخش از فرهنگ اسلامی، روحیه ایثار، مهماننوازی و محبت میان ملتها را به جهانیان معرفی کنند. در کنار داستان و تصویر، بهرهگیری از موسیقی فاخر و همچنین تولید نسخههایی به زبانهای مختلف نیز اهمیت فراوانی دارد. تحقق این هدف نیازمند برنامهریزی بلندمدت، حمایت فرهنگی و نگاه راهبردی است تا در آینده شاهد شکلگیری جریان قدرتمندی از تولیدات هنری مرتبط با اربعین باشیم.
وی درباره وضعیت سینمای ایران در بهرهگیری از این ظرفیت نیز گفت: ظرفیتهای اربعین هنوز به اندازه شایسته وارد سینمای کشور نشده است و امیدوارم در سالهای آینده آثار ماندگار و تأثیرگذاری در این حوزه تولید شود که بتواند عظمت این رویداد جهانی را به تصویر بکشد.
تشکری در پایان با تأکید بر فراوانی سوژههای اربعین بیان کرد: در این مسیر، روایت پایانناپذیر است؛ از روابط عاطفی میان انسانها گرفته تا کشف حقیقت، تجربههای شخصی زائران، ایثار، گذشت و رسیدن به معرفت، همگی ظرفیت خلق آثار بزرگ هنری را دارند. نباید سالهای آینده حسرت بخوریم که عظمت این رویداد تاریخی را در زمان خود درک نکردیم. امروز وظیفه هنرمندان و رسانههاست که این حقیقت را روایت و برای نسلهای آینده ثبت کنند.
انتهای پیام
نظر شما